Tashi delek! – Welkom in Tibet !

Tashi delek! - Welkom in Tibet! Gelukwensen en vrolijkheid, onze Tibetaanse gids en de bestuurder van de Toyota Landcruisers lachen, wanneer zij ons Kataks, de witte gelukslinten rond onze hals hangen. Het had alzo toch nog gelukt! Dit is Azië! Wij zijn in het begin van de maand september 1986. Wij zijn zojuist teruggekomen van onze kleine « THAI-MYSTERY-TOUR ». Deze begon op 05 augustus 1986 in Bangkok en zojuist eindigde op 28 augustus 1986 in Puhket.

Wij zijn aan de luchthaven van Gongkar, ongeveer 90 km ten zuiden van Lhasa en profiteren van de frisse lucht op 3700 M hoogte. Voor 2 uren, had het voor mijn vriendin Denise en ik nog wanhopig uitgezien. Ondanks de geldige Tibetaanse visa en vliegticket wou men ons op de luchthaven van Katmandou, niet door de douane laten. De reden was een speciale vergunning van de Chinezen, een eenvoudig formulier met Chinese tekens en stempels, die nog extra bij ons visum en ons paspoort zou moeten behoren. Bovendien hadden wij ons reeds vóór 8 uur aan het loket gezet, alhoewel de vlucht maar voor 10 uur was aangekondigd.

Mijn vriend Pierre uit Parijs, die sinds jaren in Nepal leeft en een reiskantoor houdt, heeft ons het advies gegeven, om geen genummerde zetels te nemen en een zitplaats te verkrijgen in de rijen van de zetels links, om zo goed als mogelijk, de Himalaya te kunnen bewonderen! Goed gemeend advies, maar waarom heeft hij ons die speciale vergunning niet gegeven? Hij had toch moeten weten dat wij dit formulier absoluut nodig hadden. Pierre had ons de visa in Katmandu bezorgd, maar daarvoor zou een begeleid-Jeep van Lhasa naar de Nepalese grens verplichting zijn. Natuurlijk alleen maar in het aanbod, met de vlucht en 3 nachten hotel in Lhasa en alleen maar tegen Amerikaanse dollars. Wat wij bij een bezoek in het kantoor, naast de grote Stipa in Bodnath, nog niet wisten: Zouden wij in de luchthaven van Gongkar niet afgehaald worden, natuurlijk met speciale vergunning van de Chinezen, wij  niet van de kans zouden hebben om van het gebouw te verlaten. Slechts met een truc, een Népali had Duitse toeristen bij het checken geholpen en ons dan een fotokopie van zijn goedkeuring gegeven, kommen wij in het vliegtuig. Het is waarschijnlijk de interessantste vlucht, voorbij aan de hoofdketen van de Himalaya. De Mt. Everest met de zuidflank en daarnaast Lhotse, zij duiken als eilanden uit de Monsoenwolken op. Verdere hoge bergflanken met wilde gletsjerbruggen, daar moet het hart van een bergsteiger hoger slagen.

Plotseling zwenkt de piloot naar links en wij vliegen over het oosten van deze fantastische bergketen. Geïsoleerde wolkenvensters geven ons een uitblik op een bruin landschap van heuvels die door geïsoleerde rivieren worden omgeven. Van boven kunnen wij de kleine dorpen met inbegrip van de velden zien. Ook het Yamdrokmeer laat zich eveneens kort zien. Hier zullen wij in enkele dagen op weg zijn met onze mountainbikes. De witte wolken verliezen zich in dit oneindige landschap en knap naast de Tsangpo, plaatst het vliegtuig zich op de rolbaan. De Jeep brengt ons naar Lhasa, waar wij in een gereserveerd hotel afstijgen. Gedurende 2 ½ dagen hebben wij hier de tijd om ons voor de route van ongeveer 1000 km naar Katmandu voor te bereiden.

                

Wij zuigen formeel de sterke indrukken op de straat in ons. Vele Chinezen, echter daarvoor vele Tibetaanse pelgrims, altijd klaar om te glimlachen, maar met hun duidelijke strenge gezichten van het arme leven in dit land geplaagd, komen wij op de weg tegen. De Potala, het grote paleis, symbool voor macht en de vroegere zetel van de Dalai Lama, die sinds zijn vlucht uit Tibet in 1959 in Indien in exil leeft, is vandaag min of meer een museum en kan door toeristen bezocht worden. Met zijn, vermeend 1000 kamers, vertegenwoordigt hij een doolhof, met in elkaar horizontaal en verticaal doorkruiste gangen en trappen, die met elkaar worden verbonden, van hallen, kapellen, woonruimen, tempels, en terrassen. Het reële leven speelt zich echter aan de tempel van Jokhang en Barkhor, de bedevaartsweg rond om de heiligste tempel van Tibet af.

                

Wij laten ons door de bedevaart in uurzin mee volgen langs Barkhor, voorbij aan ontalige eenvoudige verkoopsstanden, en rijen van gebedsmolens, en profiteren van de mooie atmosfeer. Men mag daarbij echter niet vergeten, dat de Tibetanen een minderheid in hun eigen hoofdstad zijn geworden. Vandaag leven in Lhasa bijna dubbel zoveel Chinezen als Tibetanen, zo werd ook de Tromsikhang Palast, met de aardbodem plat gemaakt, en er zijn eveneens reeds 350 van de 600 historische gebouwen van de stad vernietigd worden. Aan deze plaats komt een nieuw gevangeniscomplex in Lhasa, het zou zich om een hoge veiligheidsinrichting handelen. Alleen door het Lamaïsme, de Tibetaanse vorm van het boeddhisme, de godsdienst der zachtmoed, dragen de Tibetanen geduldig hun lot.

Ongeveer 6000 klooster zijn in het ganse land vernietigd worden, en 1,2 Mill. Tibetanen overleden sedert de invasie van de Chinezen in het jaar 1950. Trots al dit gelooft men tussen de pelgrims, vrede te voelen, dat dit gelukkige volk in zich draagt. In onze hotelkamer verenigen wij onze Mountainbikes terug tezamen, dat wij in onze vliegzakken ondergebracht hadden, en ondernemen kleine fietsroutes in en rond Lhasa. Wij volgen de sporen van de Pelgrims op de Lingkhor Lo Lam, de langste bedevaartweg rondom de stad en rijden verder naar de rivier Kyi Chu. Helaas zoeken wij tevergeefs de oude Yakhuidboten, die uit bamboetwijgen bestaan en overdekt zijn met Yackleder. Zij tellen onder de oudste boottypen van de wereld en worden met houten paddels aangedreven. Enkele dagen later zullen wij er toch te zien bekomen.

                  

In de nacht van 1 juli, spelen zich hier in Lhasa enige dingen af. Eveneens in Tibet, maken de onnodige onkosten voor de plechtigheden van de Chinezen geen uitzondering bij de gelegenheid van de teruggave van Hong Kong aan China. De straten zijn versierd, en 1997 duiven en 1997 ballonnen worden, een voor elk jaar bevrijd. Om middernacht stijgt een enorm vuurwerk en zet Potala in een mystiek licht. Voor ons betekent dit spektakel, tegelijkertijd ook het vertrek van Lhasa. Wij starten vroeg in de morgen voor onze eerste etappe met onze Mountainbikes. Voor ons bevinden zich in totaal 1000 km van de slechtste wegen, 5000 meter hoge passen, een half dozijn doorvaarten, en de oneindige verte van het Tibetaanse hoogland.

Wegen de extreme hoogte, zou iedereen van ons zonder inspanning, dagelijks minstens 4 liter drinken. In het begin, genieten wij voor de eerste 80 km op de "weg van vriendschap" van een goede asfaltweg, die ons door een vruchtbaar dal voert, waar hoofdzakelijk gerst en de tarwe worden bebouwd.

              

Tsampa, geroosterd gerstemeel en boterthee, zijn de hoofdvoeding van de Tibetanen. Wij rijden door mooie Tibetaanse dorpen met witte huizen, waarvan op de vlakke daken overal kleurrijke gebedsvlaggen waaien. Wij oversteken de Tsangpo op de grootste brug van Tibet en wij verlaten weldra de geasfalteerde wegen om naar het zuiden af te buigen. De omweg naar het meer van Yamdrok en dan verder via Gyantse naar Shigatse, zou zich lonen.

Wij slagen het kamp aan de voet van de eerste pas, in de nabijheid van een dorp op. Hoe zal het ons de volgende dag gaan? Onzekerheid, omdat wij nog niet juist acclimatiseert zijn. Ikzelf was reeds een paar maal in deze hoogte, en had nog nooit problemen, maar Denise? Wij hebben ons beiden zeer goed op deze route conditioneel voorbereid, maar voor hoogtetraining, gaf het geen mogelijkheid. Denise was t’ huis nog nooit hoger dan 2500 m gegaan, deze twijfels zouden zich echter als ongegrond heruitstellen. Geen enkele keer had een van ons hoogteproblemen. Kamba La, de eerste pas,4800 m hoog, staat ons voor. Het is echter niet de hoogste, maar die met het hoogste niveauverschil van het dal uit gezien. In consequent vertrekken wij reeds zeer vroeg, eveneens om nog een groot deel in de schaduw te kunnen afleggen.

In deze hoogte is de zonnestraling zeer extreem. Juist omdat de lucht koel is, onderschat men zijn intensiteit, en alzo, trots zonnecrème met beschermingsfactor 36, trekken wij de volgende dag onze huid van de bovearmen af.

                  

Ook in Tibet is fietsen met T-shirt mode. Wij zijn misschien een halfuur onderweg, als plotselijk een jeep van de politie voorvaart en ons aanhoud. Binnenin zitten hoge Chinese militairen. Een man in burger stijgt uit, en houdt voortdurend een hand onder zijn jasje in de hoogte van zijn schouder. Wat deze wel in zijn hand houd? Hij controleert onze paspoorten. Hij geeft ons heftig, in goed Engels te verstaan, dat het een gesloten weg is en dat wij meteen moeten terugkeren. Wij geven hem te verstaan, dat wij daarvoor een goedkeuring hebben die zich echter in begeleidjeep  bevindt, en dat deze nog in het dorp is, waar wij kamperen. Na lang heen en terug, geeft hij ons de paspoorten terug en laat ons doorgaan.

                            

Gedurende uren kwellen wij ons, serpentine tot serpentine omhoog, steeds opnieuw in zigzag, regelmatig kijkend op onze hoogtemeter. Uiteindelijk duiken de gebedsvlaggen op de pashoogte op. De aanblik is grandioos. Op de ene zijde kijken wij in het dal van Tsangpo terug, aan andere kant, schemert onder ons het turquoise blauwe meer van Yamdrok. In zijn omgebogen vorm, toont deze zich voor de Tibetanen als godin, in de vorm van een Schorpioen.
De afdaling van de Noordelijke rand ademberovend, en weinig later kunnen wij ons kamp aan het oever van het klare meer opslagen. Heel de volgende dag, rijden wij langs het oever door een eenzaam gebied. Onbegrensde verte en een absolute stilte, dit is Tibet puur.

Plotseling staat een kleine schaar trekkende muzikanten rond ons met zelfgemaakte strijkinstrumenten voor ons. Zij hebben enkele draagdieren, en voor ons onvoorstelbaar, trekken zij te voet, zonder een minimum aan uitrusting door dit eenzaam landschap voort. Na een korte muzikalische presentatie, wisselen enkele Yuan als aanrekening van bezitster, en iedereen zet zijn ingeslagen weg voort. De muzikanten gaan in de richting van Kamba La, wij verlaten het meer en zoeken een schuilplaats, wegens het opkomende onweer, aan de voet van de volgende pas.

                    

Hoewel de Karo La 5010 m hoog is, staan wij weldra naast de gebedvlaggen op de pashoogte. Aanstonds achter de pas, bevindt zich aan de rechterzijde een gletsjerbreuk van de Nayun tot knap aan de straat. De aansluitende slotvaart, voert ons door een droog en mensenlege dal met rode heuvels. Mij word bewust, in welke vreemde wereld ik hier ben geland. Deze dag maken wij 85 km, en wij gaan verder door enkele eenvoudige dorpen, waar de tijd schijnt stil te staan, en dan langs een rivier. Tot onze verrassing, moeten wij dezelfde dag een tweede pas oversteken, die niet op de kaart vermeld staat. In de schilderachtige dorpen, worden de graangewassen reeds in de zon aan de wegrand uitgebreid. De oogst is in gang en binnenkort zullen de Tibetanen met het pletten beginnen.

                    

Gelukkig bereiken wij 's avonds in een geweldig onweer Gyantse, de derde grootste stad van Tibet. Honderden jaren, was Gyatse het centrum van Tibet, voor wol en weefwaren. Schaap en Yakwol, werden van hieruit naar Nepal en in Indien geëxporteerd. Sinds de sluiting van de grenzen in 1959, heeft Gyantse echter heeft zijn belang verloren.

                    

Gedurende het bezoek van het Palkhor klooster, dompelen wij in een mystieke atmosfeer onder. In de donkere gangen en tempelruimen, ruikt het naar verdorven boter en wierook. Indrukwekkende beschermingsgoden kijken ons met grote ogen aan. In de donkere schijn der boterlampen, blikken vergouden Boeddha’s op ons af. De door de pelgrims meegebrachte gekleurde boter en Tsampa, moeten de goden gunstig stemmen.

                    

Na een geldschenking verlaten wij het klooster en bekomen te horen, dat in Gyantse, een grote paardenviering zal plaatsvinden. Van alle hemelsrichtingen komen duizendtallen van mensen met paardegespan en te voet in de stad en vullen weldra een heel stadium. De nabijgelegen heuvels worden volledig met Tibetanen bezet. Het is een bont beeld, bijna iedereen draagt een hoed, als bescherming voor de zon, en hoopt op een goede uitzicht.
De voorstelling begint: Verschillende Tibetaanse folkloristische groepen bieden in hun super kostuums een ademberovende voorstelling. Meisjesgroepen dansen op de paardenruggen, mannen schieten met machinepistolen en onthoofden met degens verschillende voorwerpen in galop.

                    

Alleen maar 90 km is Shigatse, het bestuurscentrum van Zuid-Tibet en de tweede grotere stad, van Gyantse verwijderd. VVan de enige attractiviteit van deze tweede heiligste stad Tibet’s met Dzong en klooster, is buiten Tashilunpo, het stamklooster der Panchen Lamas, en enige tot vier verdiepingen hoge, oude bauwwerken rondom de markt, niet veel meer overgebleven. Kon men voor de bezetting van Tibet door de Chinezen in Tashilunpo, 3800 monniken  vinden, bedragen het vandaag slechts 800. Een Chinese militairjeep aan de ingang van het klooster, wijst wel op een "educatiecampagne" van de monniken.

Wij profiteren van een rustdag in Shigatse en gaan bij een sympathieke Tibetaan in zijn restaurant bij Momo eten.

                    

Alhoewel wij opnieuw op de hoofdstraat naar Nepal gestoten zijn, kan men deze tibetaanse aardpisten niet als straten kwalificeren. In Tibet, zijn er geen openbare vervoermiddelen zoals wij dit zouden wensen, maar de af en toe voorbijvarende vrachtwagens, hullen ons telkens minutenlang met stofwolken. Een halsdoek voor neus en de mond getrokken, doet hier wonderen. Op de verdere weg naar Lhatse, hebben wij geen geluk met het weer. Een nacht heeft het zo geregend, dat 's ochtends, zelfs in de tent verschillende zaken eveneens nat waren. Is de vochtige uitrusting nog halfweg aan te nemen, kost ons daarvoor de modderpiste om zo meer energie. Alhoewel de Tust La slechts 4500 m hoog is, strengs ons de opvaart zeer aanvermoeit, zowel als de afvaart op de brutale piste. Lhatse bevindt zich aan een kruispunt.

                    

Hier kan men naar het Westen, naar de heilige berg Kailash verder rijden. Maar onze weg leidt echter naar het zuidwesten, over de hoogste pas op onze route, de Lhakpa La. Na 5 1/2 uur, bereiken wij tenslotte de gebedsvlaggen op de padhoogte van 5220 meter. Nomaden kamperen hier en komen nieuwsgierig naar ons toe. Verbaasd onderzoeken zij ons. Zij moeten hier in dit verlaten gebied met hun kuddes Yaks overleven, terwijl wij hier voor het vermaak voorbijgaan.

                    

Na de goed verdiende rust, vechten wij bij het afdalen zeer tegen de sterke wind. Aangezien wij de vereiste vergunningen hebben om deze route te benutzen, is de controle aan het checkpunt van Sheka geen probleem. Kort daarop, ontmoeten wij aan de afwijking van de piste naar Rongpuk en de Mount Everest basiskamp, een Duitse ingenieur, die met zijn Maleisische familie en Tibetaanse bestuurder, met zijn Jeep onderweg is. Hij vertelt ons, dat hij in 1955, alleen met de fiets van Duitsland naar Thailand gereisd is. Zijn reis duurde toen 8 jaar, met werkonderbrekingen in verschillende landen.

                    

Hij heeft nu 60 jaar en zegt ons, dat hij ons het liefste aanstonds zou willen vergezellen. Een verder hoogtepunt van deze reis is bereikt, wanneer zich plotseling het aanzicht over Tingri, een handelsplaats der nomaden, opent, op de glinsterende witte hoofdketen van de Himalaya met de Mount Everest onmiddellijk voor ons. Hier stoten wij ons eveneens in een eenvoudige Lodge op een Nederlands paar, die reeds sinds 15 maanden met de fiets onderweg is, en nog naar Vietnam verder willen doorgaan. Wij zitten tezamen in een Tibetaanse hut, met een Tibetaans bier en ruilen onze ervaringen uit.

                    

Zij vertellen over Pakistan, waar ik eveneens vóór jaren aan de Chinese grens onderweg was. Herinneringen duiken op. Aan de wanden hangen grote aanplakbiljetten van Himalaya-expedities, Hans Kammerlander, skiafdaling op de Noordelijke zijde van de Mount Everest, Erich de Gatt, Oostenrijkse  Cho Oyu-expeditie,... alle zijn hier in deze Lodge afgestegen. Gezang van Tibetaanse vrouwen dringen door het vensters tot ons door. De laatste nacht op het Tibetaanse hoogplateau, voor de laatste pas. De Lalung Leh met 5050 m is in werkelijkheid een dubbele pas, met een verlaging, waar wij opnieuw nomaden ontmoeten die voor hun zwarte tenten aan hun weefstoelen werken, en ontvangen ons vriendelijk, Tashi delek!

                    

Nu dat wij ons tenslotte aan deze hoogte hebben aangepast, hebben wij voor de twee volgende dagen, een afdaling van 4500 meters voor ons. De wolken van de moesson dringen door de Himalaya en met de zware regen, komen wij, half doornest, in Nyalam aan, waar wij onze laatste nacht in Tibet verbrengen. Na deze laatste nacht verandert zich het scenario plotseling: Met moesson van Indien, vergezeld met zijn overvloedige regens, schittert alles in vol groen. De weg snijdt zich door de enorme keten van l’Himalaya, en wij hebben het gevoel in een stomende kokende waskeuken te komen.

Wij laten Zhangmu, de Chinese douane, achter ons en gaan gedeeltelijk door de neutrale zone op de verdroogde pisten, onder watervallen, die ons bedreigen, door vallende steenslag, naar Kodari, waar de Nepalese douanebeambte ons met een brede glimlach en de gewoonlijke " Namaste" in Nepal ontvangt. Hij doet meer kou, en de geur van vochtige aarde dringt in de neus door en overspoeld door de tropische vegetatie bereiken wij Barabise, de eerste plaats in Nepal.

                    

Vanaf Barabise, zijn er geasfalteerde wegen, maar de moesson is volkomen woedend, daarom worden onze mountainbikes op het dak van de volgende bus bevestigd en in goed vijf uur, komen wij in  Katmandu aan.

Wij zijn overspoeld, en vinden hier een volledige andere wereld. Claxonnerende auto's, wolken van uitlaatgassen en de geluidshinder van deze grote stad, laten ons bewust worden, dat wij de laatste weken als in een andere wereld waren. Wij zijn gelukkig, goed aan ons doel aangekomen te zijn, maar de toverkracht van Tibet, heeft ons eveneens in zijn macht gebracht en ons verandert.

Wij verbrengen de laatste dagen, met een groep in Nepal, om een “trekking” te maken tot de spits van de Annapurna, waar hiervan enkele prachtige foto’s.

 De vakantie is ten einde en mijn voorstellingen beginnen opnieuw. Tashi delek!

SEUQCAJ NAMED